Kitabı oku: «Hier beghint die hystorie Vanden grooten Coninck Alexander»

Christiaen Snellaert of Hendrik Eckert

Hier beghint die hystorie Vanden grooten Coninck Alexander

Gepubliceerd door Good Press, 2022

goodpress@okpublishing.info

EAN 4064066404505

Inhoudsopgave

Dat eerste cap

Hoe Neptanabus Alexander wan

Hoe hẽ Neptanabus [ver]schiep in een draeck

Hoe dat die grooten Alexander gheboren wort

Hoe Alexander Neptanabus dode

Hoe Alexander Pucifael bereedt.

Hoe Alexander den prijs te Pysen wan

Vanden wijsen ende waerachtighen man Socrathes.

Hoe Philippus Macedonien wan

Hoe dat Alexander Darius dẽ tyns ontseide

Hoe Philippus sijn doot wraecte

Hoe Alexander sijn rijck ontfinc

Hoe Alexander sijn heer vergaderde

Hoe Alexander Cyrien eñ Tyren beleyde. eñ hoe dat hijse te samen verwan

Hoe Darius Alexander brieuen screef

Hoe Alexãder Darius weder screef

Hoe Darius tegen Alexander street

Hoe Alexander Thebeen destrueerde

Hoe Alexander Darius sochte

Hoe Alexander Darius scat verwerf

Van Alexander opten berch Gariesim.

Hoe Alexander tot Iadus dẽ groten pape van Iherusalem om succoers sende

Hoe Alexander ons heren naem aenbede

Hoe Alexander voer tot Amons tempel

Hoe hem Darius eñ Alexãder ouer screuẽ.

Hoe Alexander mit Darius at

Hoe Darius eñ alexander te samen stredẽ

Hoe Darius an Alexander õ genade screef

Hoe Darius vã sinen luden geslegen wort

Dit waren Darius woorden voor sijnre doot eer dat hi sterf

Van coninc Darius graue

Van Philo Anaxigenes eñ vã Epicurus

Hoe Alexander sijn zeden verwandelde

Hoe Alexander die x. gheslachten vã israhel besloet.

Vander poorten vã Caspien

Die wrake vã coninc Darius doot

Hoe Alexander Clit[us] doot sloech

Hoe Alexander Calistines doode

Hoe Alexander in Indien voer

Hoe Alexander in Indien eenen zone wan

Hoe Alexander Porrius eyschte te campe

Van Porrius rijcheyt eñ macht

Hoe dat Alexander in een stat spranc

Hoe Alexander die dõcker zee bestont

Van Candax der coninginnen

Hoe Alexander doer die roetsche villede

Van den serpenten eñ anderen dieren die alexãder vreesden

Hoe Alexander binnẽ Indien waert voer

Vanden wonderen die in Indien sijn

Vander zõnen eñ manen boom

Hoe Alexander sijn eerste antwoorde ontfinc vander zõnen boom

Hoe der manẽ boom Alexander anderwerf ãtwoorde

Hoe der zonnen boom coninc Alexãder die derde vraghe antwoorde

Van Alexanders [ver]waentheden

Hoe Alexander der maechdẽ lant wan

Hoe Alexander die Bracmãnen bestoet

Hoe Alexander dẽ Bracmãnen weder screef

Een antwoorde vã Didimus tot Alexander

Hoe dat Alexander Didimus antwoorde

Hoe Didimus Alexãder antwoorde

Hoe Alexander weder ãtwoorde

Hoe Alexander te Babilonien quam tot s[~ij]re doot waert.

Van Alexanders feest eñ zijn vermeten

Hoe Alexander vergeuen wort

Van Alexanders doot

Van Alexanders vromicheit

Van Alexanders begrauinghe

Dat eerste cap:

Inhoudsopgave

Tot deser tijt dat Othus Artaxarses zone regneerde in. Persen eñ in Meden: eñ hi in sijn tiende iaer was van sijnen rijcke, Eñ int laetste iaer dat Philippus regneerde in, Macedonien Eñ int laetste iaer dat Neptanabus crone ghedraghen hadde in Egipten Soe ghenas Olymphias van Alexander. alsoe men vindẽ mach in sinen gesten Maer veel lieden segghen dat die coninc Philippus Olymphias man Alexander an haer niet en wan: maer een ander mã wan hẽ aen haer Want die coninc Othus vã Persen doe hi Egipten wan soe [ver]dreef hi Neptanabus dẽ coninc vanden lande in deser manieren als wi scriuen sullẽ Wãt Neptanabus die coninc vã Egipten hildt sijn lant mit touerien eñ niet mit stridẽ Wãt als hi plach te vernemen datter eenich coninc of heer op hẽ quã om tegen hem ende in sijn lant te oerloghen: Soe ghinc hi alleen in een camere: eñ daer dede hi mit groter toueryen ende nigromancien dat alle sijne vyanden scepen versoncken mit ten volcke in die zee ende verdroncken: Ende doe hi vernam dat die coninc Othus op hẽ quã mit een groot heer so loech Neptanabus daer om: want hi meende hẽ te doden als hi die ander ghedaen hadde Maer hi verstont vanden god daer hi sijn touerye mede doen wilde soe hi plach dat hi verwõnen soude bliuen eñ geuangen worden, ten ware dat hi haestelic wt den lande vloghe Doe dede hi sijn haer eñ sijnen baert of scheren: eñ hi nã sijn beste iuweelen mit hem eñ vloech te Macedonien waert: Eñ daer wort hi vermaert voor een groot astronomijn. eñ Olymphias Philippus vrouwe ontboet hẽ om raet an hẽ te nemen van saken die sy begheerde. want haer man die coninck Philippus was doe wten lande:

Hoe Neptanabus Alexander wan

Inhoudsopgave

Ca. ij

Als Neptanabus tot deser vrouwen quã eñ hi sach dat sy zeer schoone was Soe wort hi haer zeer beminnende: eñ hi gaf haer te verstaen dat sy eenen zone dragen soude die alsoe machtich wesen soude: Al waert dat Philippus haer mã haer verdriuen wilde haer zone soudese wel te rechte houden. Eñ hi seide haer dat sy dien zone aen eenen god winnen soude. Hier om wort sy zeer bescaemt eñ veruaert: eñ sy vraechde hẽ Wat god salt sijn Neptanabus antwoorde haer: segghende Het sal wesen Ammon die god vã Libra Hier om bereyde di tamelic eñ eerlick datstu waerdich moechste wesen alsulkẽ god te ontfaen. eñ du sulste gaen tot deser stat daer sal hi tot v comẽ inder gedaente van eenen drake In deser manieren so bedroech dese touenaer Olymphias eñ hi quam seluer tot haer in eens draken ghedaente. want hi conste hẽ seluen wel verscheppen Dus lach hi bi haer eñ wan aen haer den stoutẽ Alexander Des nachts dede hi dit Philippus dẽ coninc Olymphias mã in een droom te voren comen daer hi lach voor een stat Eñ Philippus die coninc ontboet een droom beduder die zeer wijs was. eñ seide hẽ: Mi docht d[at] ic in een droom sach datter een schoen god mit grauwen hare die twee clare ramshoren hadde bi m[~ij]re vrouwen Olymphias lach en sliep Eñ doe hi sinen wille mit haer gedaen hadde: soe dochte mi dat hi seyde Wijf ghi hebt vã mi ontfanghen eenen zone een wreeker Die meester antwoorde daer op Dijn vrouwe heeft eenen zone ontfangen in haer lichaem van een god Eñ om dat ghi docht dat hi graeu gehaeret was eñ ghehorent als een ram: dat beduydet dat sy dat kint ontfanghen heeft van Ammon den god van Libra, Hier om wort die coninc Philippus harde gram eñ hi liet sijn oerloghen staen eñ hi keerde haestelic te Macedonien waert Olymphias was doe zeer versaeghet ende sy onthaelde den coninc bloedelijck Eñ hi seide. Wijf ic weet wel hoet mit v [ver]gaẽ is: want dat kint datstu drages en hebstu van ghenen mã ontfãgen mer vã een god. Aldus troeste hi die vrouwe die in vresen was mit behendichedẽ. mer sijn hert was hẽ zeer tõvreden

Hoe hẽ Neptanabus [ver]schiep in een draeck

Inhoudsopgave

Cap. iij

Hier nae [ver]stont Neptanabus dat Philippus die coninc Olymphias s[~ij]re vrouwẽ te harder was Eñ tot eenre feesten daer dẽ coninc sat eñ at mit sijn volc so dede hi dit wonder Eñ om dat die coninc tegen s[~ij]re vrouwẽ fel ghelaet toende. so versciep hẽ Neptanabus in eenẽ draeck eñ hi quã midden inder feesten. Doe wordẽ alle die ghene die daer waren zeer veruaert. want hi was in sinen ganc zeer schone om te aensiene Eñ hi wort soe vreeselic wispelende datter alle die zale of beefde: eñ sij waren alle in grooten anxte. sonder Olymphias Philippus wijf Wãt die draeck boet haer sijn hant eñ hi was bereyt te doen wat sy wilde. eñ hi leyde sijn hooft in haren schoot eñ custe haer Hier nae wort vanden draeke een aern. eñ hi vloech wten huyse Doe wort die coninc blijde eñ seyde Ick was sot dat ic mi balch op mijn vrouwe. want nv sye ick wel dat dit een god was. maer niet wel en weet ic oft Ammõ was om dat hi in eenen draecke openbaerde. ofte oec Iupiter om dat hi naemaels een aern wort Doe antwoorde hem sijn vrouwe Olymphias eñ sy seide dattet die god Ammon was. Op eenre tijt hier nae soe quam een henne daer die coninc Philippus sat eñ sy leyde een ey in sinen schoot eñ doe voer sy wech Ende dit ey viel van sinen schoot aen stucken: ende doe quam daer een cleyn draecxken wt. eñ hi liep al daer omme. recht of hi gherne weder in die eyscale geweest hadde: Eñ doe die drake daer immer in wesen wilde soe viel hi doot op die aerde Doe seyde hem een wijs man Di sal eẽ zone gheboren worden die heere wesen sal bouen alle die werelt: maer als hi die werelt gewonnen sal hebbẽ eñ hi tot sinen lande sal keren willen soe sal hi steruen Dit beduydet dit wonder van desen eye. eñ oeck mede van desen draecke:

Hoe dat die grooten Alexander gheboren wort:

Inhoudsopgave

Capittel iiij:

Tot deser tijt ginc Olymphias swaer vã kinde Eñ Neptanabus was altijt bi haer doe sy in arbeyde lach vãdẽ kinde: eñ hi was onledich mit s[~ij]re touerien õ dat hi haer seggẽ soude die geluckichste vre dat sy dat kint barẽ soude: Eñ soe haest als Olymphias gelegen was vãden kinde soe stormdet eñ donrede eñ blixẽdet zeer: eñ oec in veel steden beefde die aerde Eñ opt huys daer die coninginne dat kint gebaerde vochten alle die nacht twee aernen die een tegen den anderen. tot dat die een dẽ anderen Eñ hier bi wort beduydet dat hi winnen soude Asyen eñ Europẽ Philippus die coninc hiet desen zone Alexander. want hi hadde te voren eenẽ anderen gehadt die oec alsoe hiet Dit kint was blijde van aensichte eñ een deel ghehaert eñ dat haer was gelublont als leeuwẽ haer: Hi hadde schone blijde oghen. maer sijn luchtere oghe was graeu eñ sijn rechter oghe was bruyn Aldusdanich was dat kint eñ dat maecsel van Alexander Sijn vriendinne hiet Alatrine eñ sy was een edel schone ioncfrouwe Sijn touenaer hiet Alitus Eñ Polonitus leerde hẽ letteren Olymphias leerde hẽ singen Anaxigenes leerde hẽ die rethorike Menedas leerde hẽ geometrie Arestotiles philosophie.

Hoe Alexander Neptanabus dode

Inhoudsopgave

Ca: v

Als Alexander xij: iaer out was soe wilde hi rijden mit sijnen vader: want hi minde doe zeer die wapen Eñ doe begonste hi wapen te dragen: eñ hi voer dicke int heer: eñ daer hildt hi hẽ soe vromelic oft hi langhe ridderscap geplogen hadde. Eñ hi bat Neptanabus dat hi hem wilde leeren in die sterren te syen: eñ hi dedet gherne also dat hi [ver]standel daer in wort Eñ Neptanabus leyde alexander op enẽ nacht op enen hoghen berch daer een diep dal onder lach. ende daer seyde Neptanabus veel wonders dat hi inder sterren sach Doe vraechde hem Alexãder of hi daer inne wel sach wat dinghen datter geschien souden Neptanabus antwoorde hẽ Iae ic Doe nam hem Alexander eñ stacken vanden berghe dat hi viel eñ brack sinen hals Doe seide Alexander Waer om en voorsaecht ghi niet dat v dit ongeual geuallẽ soude Licht v nv opwaert eñ besyet die sterrẽ Neptanabus antwoorde hẽ eñ seide Nyemant en mach ontulyen dat hẽ die goden gheset hebben te geschien. want ouer langhen tijt heb ic geweten eñ nv weet ic bet dat mi mijn kint doden soude: Doe vraechde Alexander oft hi dan sijn vader was Neptanabus seide hẽ Iae ic eñ hi belijede hoe hi sijn moeder bedrogen hadde eñ hi seide hẽ al wat hi haer te verstaen hadde gegheuen. eñ nae desen woorden eynde hi sijn leuẽ Doe nam hẽ Alexander op sinen hals wt vaderlicker minnen eñ hi droech hẽ in die zale eñ dede hem eerlick begrauen Eñ als hijt sijnre moeder vertelde so hadde sy des groot wõder dat sy alsoe bedroghen was: eñ sy seide haren zone alle dat gheene dat haer geboert eñ gheschiet was Ende sy seyde hem alle dingen alsoe die gheuallen waren.

Hoe Alexander Pucifael bereedt.

Inhoudsopgave

Ca. vi

Philippus die coninck van Macedonien seynde in Delfos tot Appollijn den afgod een groot present om hem te vragen: wye nae hẽ regneren soude in sijn conincrike. Doe antwoorde die afgod Appollijn Die so vroem is dat hi Pucifael beriden mach: die sal coninc wesen vã dinen conincrijke eñ oec van al die werelt Dit Pucifael was een wreet wildt ors als een lybaert eñ het was zeer groot snel eñ goet. maer het hadde menighen man ghedoot want het en liet nyemant op hem sitten Desẽ ors hildt Philippus beslotẽ in een stal Op een tijt ghinc Alexãder voerby den stal. eñ hi hoorde dat ors neyen zeer vreeselick Doe vraechde hi Ist een lybaert of een paert dat ic daer hore neyen Ptholomeus die mit hẽ ghinc seide hem Het is dat ors Pucifael dat alle die luden verbijt Doe dede Alexander den stal ontsluten: eñ alsoe haest als dat ors buten quã soe spranc hi daer op eñ reedtet waer dat hi woude: sonder enich bant of breydel Dat nochtans menigen mensche wonder gaf. want Alexander noch niet en was dan een kint van vijftien iaren: Doe liep daer een sargant tot Philipp[us] eñ hij dochte dat Appollijn dit voorseyt hadde Ende die coninc quã haestelic tot sinen zone zeer blijde eñ vroylick. eñ hi gruetede hem als een heere van alle die werelt.

Hoe Alexander doe hij vijftien iaer out was hoorde dat te Pysen een steeckspul beroepen was Ende hoe Alexander daer den prijs wan.

Hoe Alexander den prijs te Pysen wan:

Inhoudsopgave

Cap:vij

Als Alexander die ionghelinc in sijn vijftiende iaer ghinc soe [ver]nam hi dat te Pysen een spul van wapenen beroepen was Eñ hi badt sinen vader dat hi hem tot dien spele varen liet Eñ sijn vader dede hem daer toe ghereyden paerden eñ ander dingen die daer toe behoerden: eñ hi liet hẽ eerlic derwaert varen Doe ginc Alexãder te scepe eñ hi quã cortelic te Pysen geseylt Als hi gelandt was, beual hi sinẽ knecht die paerden eñ ginc selue die stat besyen Daer hi dus ghinc soe ontmoette hẽ een coninc gehieten Nicola[us] vã Acernae daer hi mede ter scolẽ gegaen had mer die coninc onthaelde hẽ onwerdelick Doe antwoorde hẽ Alexãder Bijder trouwen die ic sculdich ben minen vader eñ m[~ij]re moeder Ic sal di morgen moede vechtens maken. Want kijuen is een bloode mans aert: mer een stout man becortet mittẽ swaerde Eñ dit geuiel also want Alexander verwan den coninc Nicola[us] inden tornoy. eñ oec so proefde hi hẽ wel in allen anderen saken eñ tgheuiel alsoe dat hij dẽ prijs eñ die crone vanden spele wan Eñ also keerde hi weder om te lande. ende hi vant dat sijn vader sijnre moeder verstoten hadde: eñ hi wilde een ander wijf nemen die Cleopatra genaemt was: Ende het geboerde dat Alexander opten seluen dach daer quam datmen die bruyloft hildt. eñ hi brocht die crone vandẽ prise eñ presenteerdese sinen vader ende hi seyde Neemt heer vader die eerste crone van minen ridderscap. Ende hi settese hem op sijn hooft. Seggende Vader om minen wille sult ghi dese bruyloft laten. ende mijnre moeder weder nemen Daer nae ghinc hi sitten teghen sinen vader ouer. eñ daer was een groot heere die des onwaerdt hadde eñ hi hildt sinen spot mit alexander. Doe seide hẽ Alexander: dat hi sijn spotten laeten soude. oft het soude hẽ rouwen daer quaem of wat dat mochte Maer die here en wildet niet laten Doe nã hi een croes van der tafelen eñ hi sloech hem daer mede op sijn hooft also stijue dat hi mitten slage doot bleef Hier om wort Philippus die coninc vã Macedonien soe gram op sinen zone Alexander dat hi op stõt om hẽ te slaen. eñ doe quetsede Alexander den coninc Philips diemen hildt voor sinen vader in sijn been. ende hi iaechde alle die ghene die teghen hẽ waren wten palayse mit sinen swaerde Eñ als Philippus alexanders vader genesen was soe versoende hi tegen s[~ij] zone: eñ hi haelde Olymphias alexãders moeder weder om:

Vanden wijsen ende waerachtighen man Socrathes.

Inhoudsopgave

Capittel viij:

Tot desen tijden was die wijse Socrathes vermaert. eñ hi was soe waerachtich in sinen woorden. soe wat dat hi seide. datmens al geloefde sonder eedt Op eenre tijt hadde hi te Athenen ghenoech gedroncken: eñ hi ghinc doen voor menigen iongelinc ligghen mitten hoofde inder schoonster ioncfrouwen schoot die binnen alle die stadt ghemeen sat om ghelt Ende doe wedden die ionghelingen tegen dat ghemeen wijf dat sy nv noch nimmermeer en soude moghen doen wat sy oec daer toe dede. dat hi haers pleghen soude moghen Eñ doen dede dat wijf mit hem al dat sy woude: maer niet en woude hi bi haer ligghen. Doe seyden die ionghelingen Wij hebbent ghewonnẽ. Sy antwoorde daer op Ic waende gewedt te hebben eñ pandt gheset te hebben van enen man die vleysch eñ beenen ghehadt hadde. maer hi dunct mi bet een steen te wesen dan een meusche Dese Socrathes plach te seggen Ic hebbe dicwijls ghesproken datter mi afterdeel of gecomen is: maer van zwygen en quam mi nye scade noch scande daer ic afterdeel in hadde

Hoe dat Macedonien teghen den coninc Philippus op steken woude Ende hoe Philippus Macedonien wan:

Hoe Philippus Macedonien wan

Inhoudsopgave

Ca. ix

Tot deser tijt quam Philippus dẽ coninc nyeumare dat Macedonien teghens hem op steken wilde Doe vergaderde hi een groot heer eñ hi beleyde die stede Ende hem wort van opter muren sijn rechter oghe wt ghescoten Maer nochtãs en liet hi sijn oerlogen daer om niet. want waer datmen street eñ stormde daer was hij oeck mitten anderen Eñ al wortet aldus wt gescoten nochtã was hi der stat niet te felre Wãt doe die vã binnen an hẽ genade sochtẽ: soe dede hi al dat sij hẽ baden eñ hi was hẽ zeer goedertieren indẽ pays te makẽ In deser tijt warẽ oec in gryekẽ veel vaster stedẽ die wel beuest eñ bemuert waren. eñ elck wilde die stercste wesen: eñ sij droegen ouer een die een den anderẽ bij te staen in haere noot eñ dat hildẽ sij wel Desen steden lach hi aen mit behendicheden die een na die ander soe dat hijse al onder hẽ brochte. eñ al dat lant van Gryeken mede:

Hoe dat Alexander Darius dẽ tyns ontseide

Inhoudsopgave

Capittel x:

Als Othus die coninc vã Persen xxvi iaer gheregneert hadde soe sterf hi. eñ sijn zone Erges die oec arsamus hiet regneerde nae hẽ vier iaer Eñ als hi sterf so regneerde Dari[us] sijn zone in Persen eñ in Meden Maer Alexãder Philippus zone wan hẽ den strijt vromelic of Tot dien tijdẽ staken die vã Macedoniẽ tegen Philippus harẽ coninc Doe sende Philippus sinẽ zone alexan[der] mit een groot heer om die stat te winnen Alexander beleyde die stat eñ hadse cortelic tot sinen wille Eñ als hi weder õ gecomen was eñ sinen vader die tijdinge brocht dat hi die stat gewõnen hadde Soe sach hi in die zale staen vremde luden wt verren lãde: want hi kendese aen die vreemde clederen Hi vraechde hẽluden van waen dat sij warẽ, eñ wat sij begeerden Sij seiden hẽ dat sij waren boden des conincx Darius vã Persen: eñ sy quamen daer van sinen weghen om te ontfãgen den tyns eñ dẽ tribuyt vanden lãde eñ vanden water datter doer loept Alexander [ver]wonderde hẽ zeer van desen eysch eñ zedẽ Eñ hi seide tot een vã desen boden aldus Hoe is dit vercopẽ vã Persen aldus. en heeft god niet den luden die elementen ghegeuen eñ gedeylt dat sijse ghebruyken sullẽ tot hare nootdrufte int ghemeen Segghet Darius dat hi dese castumen of legghe: eer ic daer om vergramt worde: Of seght hẽ en wil hijs niet doen. dat hem Alexander alsoe nae comen sal dat hi des grã wordẽ sal Daer om vaert haestelic wech. ende seght uwen here dat hẽ hier cleyn noch groot geboeren en sal Hier en binnen stac daer een ander stat op tegen dẽ coninc Philippus. eñ hi gaf alexander een groot heer om die stat mede te bestriden Als Alexander wech was so quã daer een groot heere genaemt Pansames die zeer fyer van hẽ seluen was. eñ hi wort alexanders moeder zeer beminnẽde Doe dese Pansames bodẽ van minnen an Olymphias sende Soe ontboet sy hẽ weder. dat sy hẽ gherne te mãne nemen soude: waer die coninc Philippus haer man doot ware

Hoe Philippus sijn doot wraecte

Inhoudsopgave

Capit xi:

Pansames hadde gewacht dat alexander in oerlogen lach mit een groot heer Wãt alexander wort op die tijt also zeer [ver]maert vã vromicheden datmen hẽ zeer ontsach: Dese Pansames quã mit groter macht op Philippus dẽ coninc ter wijlen dat Alexander wech was eñ hi wilde Philippus ter doot brengen, eñ hi nã Olymphias die coninghinne mit crafte Maer die auẽture geuiel also dat alexãder thuis quã varen ter wijlen dattet gheuechte was. eñ hi vinc dien Pansames. Als alexander vernam dat sijn vader noch leefde soe brocht hi Pãsames voor hẽ. eñ hi gaf hẽ een bloot swaert in sijn hant eñ hi hiet hẽ dat hi hẽ seluen wreken soude ouer sinen vyãt Eñ Philippus stac Pãsames doer sijn gemacht dat hi doot bleef Eñ doe Philippus cranc begonst te wordẽ so seide hi Mi en is niet leet dat ic steruẽ sal: wãt hi is doot die mi geslegen heeft: Mer Alexander lieue zone ic peynse om die woordẽ die mi v moeder seide als sy v droech Ic heb begheert eenen wreker. eñ mit desen woordẽ so sterf hi Die coninc Philippus conste veel vã wapenen ende vã ridderscap eñ hi was een cloec orlochs mã eñ hi was altijt wel versyen vã wapenen eñ van scatte om te wederstaẽ al wes hi te doen hadde Hi was altijt op sijn hoede eñ nimmer meer en was hi moede rouens. als nv was hi ontfermhertich eñ als nv loos Eñ ten dochte hẽ gheen misdaet al haette hi enen man altijt noch hoe hi hẽ verwinnẽ mochte wast heymelic of mit logenẽ Hi was goedertierẽ eñ moordadich eñ hi beloefde meer dan hi dede: hi was vrient daert hẽ vromen mochte: maer anders en mocht nyemãt aen hem comen. Hi toende vrientscap dẽ gheenen die hi haette: eñ die vriẽden waren maecte hi tonvriende Eñ hi conste hẽ wel an beyde syden vriendelic gelaten. om vordeel daer an te verweruẽ. hi was oec zeer scalc in s[~ij]re talen Valerius scrijft oec vã Philippus dat hẽ eens ontboden was dat alexãder sijn zone vrientscap beiaghen wilde an enighe ludẽ mit gelde Doe screef hi an hem O Alexander lieue zone Waer hebt ghi gheleert dat ghi vriendẽ mit gelde copen wilt daer gheen trouwe in wesen en mach: Want die vrienden die men mit gelde coept alsmen hem niet meer en gheeft so is die vrientscap al gedaen Hi scrijft oeck hoe Appollijn Philippus ontboet een teyken s[~ij]re doot aldus: want hi hiet hẽ wachten vanden waghen Hier om brac die coninc Philippus alle die waghenen van sinen lande eñ hi dede karren daer voor makẽ Mer Apollijn die meende dat die waghen die in Pansames swaert gescreuen stõt een teyken daer Philippus mede [ver]slagen was Philippus die coninck van Macedonien badt sinen zone Alexãder d[at] hi mit schone woordẽ die ghemeente te vriende soude houden. eñ dat hijse vriendelick toe spreken soude als hijse gemoette. eñ oec dat hi die ridders vrientscap soude bewijsen als hijse gemoette eñ dat hijse mit hẽ ten eten soude leydẽ Orosius scrijft dat Philippus die coninck des daechs te vorẽ eer hi gheslegen was gevraecht wort. wat doot dat hi alre liefst te steruen had Hi antwoorde Ic prijse datmen enen grotẽ here nae veel zegen eñ eeren die hi gewõnen heuet: datmen hẽ sonder vreese oft verradenisse verslae als hi sittet in payse eñ in groter eren eñ dat hi dan sterue sonder euel of ziecheit Eñ dit selue geschiede hem: eñ die goden en mochtent niet beletten. al hadde hi haer luttel eren gedaen Wãt al hadde hi haren tempel eñ haer outaer beroeft. nochtãs en mochten sijt niet beletten hi en sterf alsoe hi begeerde Hi plach oec haer beelden te breken an stuckẽ om die giericheyt vãden goude daer sij of gemaect warẽ

Hoe Alexander sijn rijck ontfinc

Inhoudsopgave

Ca:ix

Als die coninc Philippus doot was. so õtfinc alexander sijn zone altemael sijn rijcke Maer Alexander was quaeder eñ vromer dan sijn vader was Sinte Augustin[us] bescrijft dat Alexander eñ sijn vader altijt naerstelick stonden om die zeghe te winnen Mer alexan[der] auentuerde hẽ seluen opẽbaerlick om die zeghe te crigen sõder verradenis: eñ Philips die vader gaf hẽ node in die auenture. mer al slupende eñ mit verradenis plach hi meer s[~ij] vyandẽ te verwinnẽ Hier om was hi die wijste diemẽ vandt: mer alexander sijn zone was meerder vã moede Philippus als hi toornich was. so bedecte hi dat als een wijs man. maer alexander en micte daer niet op. wãt als hi grã was soe en wasser gheen maete noch redene inne: Beyde drõcken sij gherne wijn eñ dicke warẽ sij droncken Maer haer drõckenscap was twederhaude: wãt als Philippus drõcken was so en achte hi niet hoe verre eñ onueruaerliken dat hi liep onder sijn vyandẽ. Mer als alexander drõcken was soe moestent sijn vriendẽ ontgelden Alexander wilde ontsyen wesen. mer sijn vader wilde gemint wesen: Philips was vol sorgen eñ wel sprekende. eñ alexander en brack nyemande trouwe Philips was ghenadich eñ zeer goedertieren op die gheene die hi verwan: mer alexander was des veel te stouter eñ te ouerdadigher Doe Philippus gestoruen was soe dede hẽ alexander eerlick ter aerden doen. ghelijck alst hem betaemde nae sijn coninclike werdicheit Doe dede alexãder cleyn eñ groot al ontliuen die hulp raet of daet tot Philippus s[~ij]s vaders doot gegeuen haddẽ: sõder alexãder sinen broeder Ende dat was om dat hi hẽ gruetede ouer coninc dat eerste dat hi hem ghemoete Hi dede doden Mercenarus s[~ij] broeder van sijns vaders weghen. om dat hi seide dat hẽ dat rijcke mit rechte toebehoorde

Hoe Alexander sijn heer vergaderde

Inhoudsopgave

Ca. xij:

Nee Philippus des conincx doot wort Alexander gecroent coninck in Corinthen dat is die hooftstadt in Gryeken Eñ doe vergaderde hi alle sijn heer eñ hi wan Athenen eñ Thebeen Op eenen nacht als Alexander op sijn bedde lach eñ hi peynsde hoe hi Asyen winnen mochte. Soe quam god voor hẽ staen gecyert mitten ghewade dat der Ioden groote pape an plach te hebbẽ in sijnen dienst indẽ tempel Eñ mit sijne claerheit wort den nacht inder zalen lichter eñ claerdere dan die dach wesen mochte Eñ hi sprac Alexander aen eñ seide. dat hi in hem betrouwede Ende dat hi trecken soude ten rijcke vã oesten wert want hi soude hem helpen dat hijt al winnen soude Ende doe vraechde hem alexander wye dat hi was eñ hoe hi hiete Die god seide hem Waer bi soe vraechstu minen naem die alte zere wonderlick is: doet dat ic di segghe Eñ den mensche dien ghi syen sult in deser gelikenisse doet hem doch eere: Eñ hier mede so ontuoer hem god Tot dier tijt plach men oeck eñ daer te voren te doen: dat elck mensche nae s[~ij] doot oft oec nae sinen lieuen vriendt dede makẽ een beelde dat zeer properlic eñ hem wel ghelijck was Eñ dit dede Alexander oec doen Eñ doe ginc hi staen voor Philippus sijns vaders beelde eñ hi seide tot sijnen volcke Die hem totter wapenen willen gheuen mit mi Alexander. hi bereyde hem nv Want het dunct mi nv tijt wesen eñ het is wel recht dat wij eerst beginnen te striden opten ghenen die ons nv hier voortijts bescadicht hebbẽ. eñ op die ghene die ons nv alle onse vryheit nemen willẽ. Alle die ridders eñ alle dat edel volck warens alexander toe in deser saken Doe ontsloet alexander s[~ij] vaders scat eñ hi gaf soudie gout eñ siluer eñ hi gaf wapen alle die ghene diet te doen haddẽ Hier mede vergaderde hi een groot heer. õder te paerde eñ te voet lxx: m: eñ vij: C: eñ iiij: C. stouter mannen: onder ionghelinghen: oude. eñ graeuwe. die hier voortijts mit hẽ eñ sinen vader geoerloecht haddẽ Want in alexanders heer en hadde nyemant voechdije noch heerscappie hi en was tseuentich iaer oudt Eñ binnen alle sijn heer soe en peynsde nyemant om te vlyen: maer sij peynsden altijs om die zeghe eñ om te verwinnen Ende hi nam sijn costen mildelijc wt sijns vaders scat. eñ hi dede veel scepen maken eñ daer mede voer hi te creten eñ in lythonien Eñ al dat lãt toech hi mit subtijlheit aen hẽ. eñ hier nae wan hi Cecilien Eñ corts daer na voer hi doer Ytalien eñ daer õtfinc hẽ die stadt van Romen eerlick ende wel. Want sij senden hẽ heymelic in sijn ghemoet: daer alle die stat vã Romen te samen an stont eñ die Romeynen brochten alexander eẽ schone duerbaer crone ghemaect van finen goude eñ ghesteenten Eñ dese crone gaf hi hẽ in een teyken eñ tot eenre gedenckenisse om dat die vrientscap vã hemluden langhe dueren soude Alexander ontfinck dese crone herde gherne. eñ hi onthaelde Elminisse harde wel mit veel schoonre talen die hi wel conste: eñ daer nae liet hi hẽ vriendelick van hẽ scheyden Hier bouen senden die Romeynen alexander twee: m. mans eñ xl: pont ghewegens gouts Aldus so voer alexander te Affriken waert Eñ hi reet sonder eenige wederstoet mit al sijn heer alle Lybien doer: eñ hi quam aldus mit alle sijnen volcke in Egipten mit scepen te water ende te lande Doe hi in Egipten quam soe ontfinghen hẽ eerlic eñ sij hilden hem voor haren heere

Hoe Alexander Cyrien eñ Tyren beleyde. eñ hoe dat hijse te samen verwan:

Hoe Alexander Cyrien eñ Tyren beleyde. eñ hoe dat hijse te samen verwan:

Inhoudsopgave

Capittel xiij.

Alexander sach in Egipten staen een beelde ghemaect van swarten marbersteene Doe vraechde hi wat dat beelde beduyde Dat beelde antwoorde hem ende seide. dattet was Neptanabus die wel eer die vã Persen õtulogen was wt Egipten eñ liet sijn rijck als hem Othus die coninc vã Persen [ver]dreef Want die auenture liep Neptanabus soe teghens daer niette bliuen Als alexander dit [ver]stont so dede hi dien beelde eere als sijnen vader. eñ hi aenbedet eñ gruetedet oetmoedelic eñ hi seide dat hi Neptanabus zone was Wt Egiptẽ quã alexander in Syrien: eñ tot wat steden dat hi quã die toech hi an hem Maer doe hi te Tyren quã so sloten die vã binnen die poorten voer hẽ Doe beleyde Alexãder die stat om te winnẽ wãt hi meende die stadt te winnen mit eenen storm. mer daer bleuen veel vã sijn luden doot Hier om toech alexander bet afterwaert. om sijns gemacx wille eñ hi beleyde die stat sterkelic eñ hi dreychdese zeer dat hijse winnẽ soude Eñ alexander seynde bodẽ mit brieuen in die stede die aldus spraken Ons hadde genoech geweest eñ recht ghedocht dat ghi ons goedertirenlic uwe stadt op gegeuen hadt: wij soudẽ v hoeschelic ontfangen hebbẽ. Maer om dat ghi die eerste sijt die tegen ons te striden begint. so sal alle die werelt een vreeselic exempel an v luden nemen. Wãt ghi sult corts weten of die Gryeken stridẽ kõnen of niet: eñ sijt ghi wijs so sijt ghi gesont. mer sijt ghi onwijs soe suldt onlange ghesont wesẽ: ist dat ghi inden wille blijft daer ghi nv in sijt. Die heren vãder stat deden alle die boden die die brieuẽ brochten doden eñ aen een cruyce slaen Als Alexander dat vernã soe toech hi derwert al verwoet eñ hi wan ter stont die vaste stede eñ hi vernieldese eñ verbrandese Eñ hi dedet al doot slaen wijf eñ kiut eñ alle datter inne was cleyn eñ groot Eenighe willen seggen dat Alexander Darius tweewerf in stride verwonnen hadde eer hi Tyren beleyde eñ wan