Zəngəzur (İkinci kitab)

Roman daşnak dəstələrinin Zəngəzurda törətdiyi qırğınlardan bəhs edir. Hadisələr son dərəcə geniş və ətraflı təsvir olunur. Baş verən qırğın- ların təkcə bədii təsviri verilmir, həm də erməni şovinizminin “haradan qaynaqlandığı” gah açıq, gah üstüörtülü dillə ifadə olunur. Yazıçı fakt və dəlillərlə, eləcə də şahidi olduğu hadisələrin köməyi ilə ermənilərin məkrli siyasətini ifşa edir. Onların rəhbərlərinin rəzil portretlərini realist lövhələrlə yaradır. Ötən əsrin ortalarında çap olunan roman böyük səs-küy doğurmuş- du. Onu Ermənistan kitabxanalarından yığışdırmışdılar. Bəzi ermənilər isə əsəri tərifləyərək millətlərin qardaşlığına töhfə kimi dəyərləndirirdi. Təbii, “Zəngəzur”un sovet boyunduruğundan salamat çıxması üçün müəllif əsərində dostluq, qonşuluq motivlərinə geniş yer vermişdi. Əslində elə müharibəni pisləmək, fitnə-fəsada bais olanları tənqid etmək hər bir yazıçının vəzifəsidir. Bu mənada müəllif bütün xalqların sülh, əmin-amanlıq içində yaşamasını arzulayırdı. Öz millətini cinayətə təhrik edən birinci növbədə elə öz millətinin düşmənidir. Roman tarixdən dərs götürmək üçün bənzərsiz bir nümunədir və hər kəsin kitabxanasında olması vacibdir.