Читайте только на Литрес

Kitap dosya olarak indirilemez ancak uygulamamız üzerinden veya online olarak web sitemizden okunabilir.

Kitabı oku: «Şirvan şəhidləri», sayfa 2

Yazı tipi:

SAHİB ƏLİHEYDƏR oğlu ZEYNALOV
(1966-1992)


1966-cı il iyulun 12-də Şirvan şəhərində anadan olub. 10 saylı orta məktəbi bitirib.

1984-86-cı illərdə Sovet Silahlı Qüvvələrinin tərkibində Əfqanıstanda xidmət edib.

Sahib Zeynalov Şirvan şəhər Avtomatika və Telemexanika zavodunda əmək fəaliyyətinə başlayır. Həmin vaxtlar ermənilər özlərinin təcavüzkarlığını artırırdı. Sahib könüllülər dəstəsinə yazılaraq döyüşə yollanır. Onun ilk döyüş yolu 1992-ci ilin fevralında “Daşaltı əməliyyatı”ndan başlayır.

Ehtimala görə, Sahib Əliheydər oğlu Zeynalovu ermənilər tərəfdən bizə qarşı döyüşməyə gəlmiş iki nəfər livanlı, dörd yerli erməni və bir zənci ağaca sarıyaraq diri-diri soyurlar.

Sahib onların üzünə tüpürüb deyir:

– Mən Vətənim Azərbaycan uğrunda ölən milyonlardan biriyəm, siz məni diri-diri soymaqla çoxmilyonlu türkün iradəsini qıra bilməyəcəksiniz!

Döyüşçünün bacısı baş leytenant Şəhla Dadaşovanın dediklərindən:

– Onun yeganə məqsədi erməni işğalçılarını torpaqlarımız-dan rədd etmək idi. Onun üçün Sahibin sorağı irimiqyaslı əməliyyatlardan, hücumlardan gəlirdi. Əfqanıstanda aldığı güllə yaraları hələ Sahibin bədənindən getməmişdi. Onu torpaq qeyrəti cəbhəyə aparmışdı. Biz onunla təsəlli tapırıq ki, Sahib Vətən torpaqlarının müqəddəsliyindən ötrü canını qurban verdi…

1992-ci il fevralın 10-da Sahib Zeynalov qəddarcasına qətlə yetirilir. O, Bakıdakı Şəhidlər Xiyabanında dəfn edilib.

Sahib Əliheydər oğlu Zeynalovun adını əbədiləşdirmək məqsədi ilə Bakı şəhər Sovetinin qərarına əsasən Nəsimi və Nərimanov rayonları ərazisində yerləşən küçələrdən birinə onun adı verilib. Şirvan şəhərindəki “Sülh” küçəsi də indi “Sahib Zeynalov” küçəsi adlanır.

Sahib Əliheydər oğlu Zeynalovun ailəsinin 4 üzvü – bacıları Xuraman Məmmədova baş leytenant, Şəhla Dadaşova baş leytenant, Flora Dadaşova leytenant və qardaşı Fərhad Zeynalov gizir rütbəsi ilə hal-hazırda Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində Sahibin yolunu davam etdirir.

Döyüşçünün anası Səfurə Həsən qızının dediklərindən:

– Ermənilər torpaqlarımıza təcavüz edən gündən Sahib evdə otura bilmirdi. Şirvana gələn meyidlər və yaralılar onu bərk sarsıtmışdı. Sahib Əfqanıstanda olmasına, çox sayda yara almasına baxmayaraq Qarabağ savaşına getdi…

 
Ayağım yalın idi,
Tikanım qalın idi,
Ölən oğul deyildim,
Cəlladım zalım idi.
 

TEYMUR ƏBÜLFƏZ oğlu BAĞIROV
(1975-1993)


1975-ci il yanvar ayının 12-də Şirvan şəhərində neftçi ailəsində dünyaya göz açıb. Orta məktəbi bitirdikdən sonra 152 saylı texniki-peşə məktəbini bitirib.

1992-ci ildə Şirvan şəhər hərbi komissarlığının çağırışı ilə həqiqi hərbi xidmətə yollanıb.

Sıravi Teymur Bağırovun döyüş yolu Zəngilandan başlayıb. Düşmənin quduzlaşan vaxtı o, bu bölgədə bir neçə döyüşdə qəhrəmanlıq göstərib. Xeyli müddət burada döyüşdükdən sonra Teymuru Goranboy cəbhəsinə göndəriblər. Bu ərazilərdə neçə-neçə döyüşlərdə iştirak edib.

1992-cü ildə komandanlığın əmri ilə Teymur Tərtər bölgəsinə göndərilir. Tərtərlilərin taleyi burada gedən ölüm-dirim savaşından asılı idi. Döyüş bir qədər səngimişdi. Kənd camaatı təsərrüfat işləri ilə məşğul idi. Avqustun 28-i xəbər yayılır ki, ermənilər təsərrüfat işlərində işləyən on səkkiz nəfər qız və gəlini girov aparıb. Bu haray yaxınlıqdakı hərbi hissəyə də yayılır.

Sıravi Teymur və onun döyüşçü dostları əks istiqamətdən hücuma keçirlər. Bölüyün komandiri yaralanır. Teymur komandirlərini təhlükəsiz yerə aparır. Özü yenidən döyüşə başlayır. Gərgin döyüş gedirmiş. Teymurun və onun döyüşçü dostlaının səyi nəticəsində ermənilər xeyli itki verərək qaçırlar. Teymur Bağırov bu döyüşdə başından ağır yaralanır. Onu Bakıya xəstəxanaya gətirirlər. Həkimlər çox çalışsalar da Teymuru yenidən həyata qaytara bilmirlər…

Şəhid Bağırov Teymur Əbülfəz oğlunun adını əbədiləşdirmək məqsədilə Şirvandakı 15 saylı körpələr evinə onun adı verilib.

SƏS VERDİN…

Torpaqlarımızın bütövlüyü uğrunda şəhid olmuş Teymur Bağırova.

 
İyirminci baharı nə tez yaşadın,
Tələsdin Vətənin üsyan yelinə.
Savaşdan qalmadın, qabaqda getdin,
Səs verdin xalqının sən haqq səsinə.
 
 
Zəngilan, Goranboy – burda düşməni,
Ey Mehti hünərlim, sən məhv eylədin.
Dedin “düşmən bu gün diz çökməlidi,
Hücuma, hücuma keçək!” – söylədin.
 
 
1 sentyabr 1993-cü il,
O qanlı döyüşdən dönmədin geri.
Düşmən gülləsinə verdin sinəni,
Unutmaq olarmı bu həqiqəti.
 
 
Nişan üzüyünə anan baxanda,
Ah çəkir, gözündən qəm seli axır.
Atan Əbülfəzin heç üzü gülmür,
Saralan əksinə həsrətlə baxır.
 
 
Vətənin yolunda qurban gedəni,
Nə tarix unudar, nə də ki, ellər.
Haqqından, soyundan ötrü öləni,
Nə şair unudar, nə şirin dillər.
 
Novruz Demanlı

İLHAM SƏFƏR oğlu HÜMBƏTOV
(1965-1992)


1965-ci il aprel ayının 26-da Sabirabad rayonunun Minbaşı kəndində anadan olub. 1976-cı ildə İlhamgilin ailəsi Şirvana köçüb. Şirvandakı 16 saylı orta məktəbi bitirib. Əmək fəaliyyətinə avtobazada çilingər kimi başlayıb.

1983-1985-ci illərdə Lvov şəhərində hərbi xidmətdə olub. Xidmətini başa vurub doğma iş yerinə qayıdan İlham avtobus sürücüsü işləməyə başlayıb.

Qarabağ müharibəsi İlhamın da əsəblərini tarıma çəkmişdi. Oğullar Vətənə borcunu ödəməyə çalışırdı. Ona görə də işlədiyi idarədən döyüş bölgəsinə maşın göndərmək lazım olanda tez özünün gedəcəyini bildirir. İdarə etdiyi 31-75 AQT markalı avtobusla əksər odlu nöqtələrə gedir, hərbçilərimizə ərzaq yardımı, hərbi sursat aparır. Şuşa, Laçın bölgələrində tez-tez olur. Bu ərazidən əhalinin təhlükəsiz yerlərə aparılmasında yaxından kömək edir.

İlham Səfər oğlu Hümbətov sonuncu dəfə 1992-ci il yanvarın 3-də idarənin 8 nömrəli əmri ilə Şuşaya ezam edilir. O günlər Şuşanın ağır günləri idi. Ürəyində vətən təəssübü olan İlham da digər qeyrətli oğullar kimi öz oğulluq borcunu verməyə tələsir. Çoxlarının təhlükəsizliyini təmin etsə də özü 1992-ci il mart ayının 3-də faciəli surətdə həlak olur.

İlham ailəli idi, Mehman və Fuad adlı iki oğlu var.

İlham Səfər oğlu Hümbətovun xatirəsini əbədiləşdirmək məqsədi ilə adına xatirə bulağı düzəldilib. Şəhid Şirvanda el qəbiristanlığında dəfn edilib.

TELMAN RƏŞİD oğlu BAĞIROV
(1967-1993)


1967-ci il aprel ayının 2-də Şirvan şəhərində anadan olub. 9 saylı orta məktəbi bitirib.

1986-88-ci illərdə Sovet Silahlı Qüvvələrinin tərkibində İrkutsk şəhərində orduda xidmət edib. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra Şirvan rabitə qovşağında sürücü kimi əmək fəaliyyətinə başlayıb.

1993-cü il mayın 10-da Telman Bağırov erməni işğalçılarının törətdikləri vəhşiliklərə dözməyərək könüllü cəbhəyə yola düşüb. Onun döyüş yolu Murov dağından və Ağdamın kəndlərindən keçib.

1993-cü il oktyabrın 4-də Ağdamın Sarıcalı kəndində ağır döyüşlər gedirdi. Döyüşçülər canları bahasına olsa da bir qarış torpağımızı belə yağılara vermək istəmirdilər. Düşmənlərin yağdırdığı güllə yağışına öz sinələri ilə sipər çəkmişdilər. Onlar torpağımızın güllə, mərmi ilə yaralanmasına dözmürdülər. Döyüşün qızğın vaxtı Telman sağ tərəfində vuruşan silahdaşının iniltisini eşitdi. Çönüb yoldaşının al qan içində olduğunu gördü. Yaralını həkimə çatdırmaq lazım idi. “Qorxma, qardaş, sən yaşayacaqsan” – deyib, onu döyüş meydanından uzaqlaşdırırdı ki, düşmən snayperindən açılan güllə öz sinəsini yaraladı… Qardaş hayına yetdiyi vaxt özü al qana boyandı…

Ürəyi torpaq sevgisiylə çırpınan bu oğulların qanı torpağı al rəngə boyamışdı…

Telman ailəli idi. Ələsgər və Şura adlı övladları yadigar qalıb.

ELMAN KAMAL oğlu TALIBOV
(1972-1993)


1972-ci il iyul ayının 31-də Şirvan şəhərində anadan olub. 3 saylı orta məktəbi bitirib. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Çelyabinsk şəhərində Ali hərbi məktəbə daxil olub. İkinci kursu başa vurduqdan sonra təhsilini Bakı Ali Ümumqoşun Komandirləri məktəbində davam etdirib. Oxuyarkən öz ərizəsi ilə Qarabağa – müharibəyə yollanıb.

Leytenant Elman Talıbov tankçı idi, tank heyətinə rəhbərlik edirdi. Tərtərdə, Qazançıda, Güllücədə və başqa bölgələrdə gedən ağır döyüşlərin iştirakçısı olub. Son döyüş yeri Ağdam ətrafında olub. Elmanın rəhbərlik etdiyi bu heyət döyüşün bütün çətinliklərini öz üzərinə götürmüşdü. Aslan ürəkli bu oğullar heç nədən qorxmadan düşmənin gözləmədiyi vaxtda, gözləmədiyi yerdən hücuma keçirdilər. Onların tankı bir vahiməyə dönüb yağıları hər an həyəcanda saxlayırdı.

Elmanın dostları onun sözündən çıxmır, bütün tapşırıqlarına əməl edirdilər. Bu heyət hərbi hissənin fəxrinə çevrilmişdi. Hər kəs onlardan nümunə götürməyə çalışırdı.

1993-cü il fevral ayının 9-u idi. Ağdam ətrafında qanlı döyüşlər gedirdi. Düşmən topu susmaq bilmirdi. Tankçılar yenə də birinciliyi öz üzərinə götürmüşdülər. Qəfil hücumla üstünlük qazanılmalı idi. Elmanın rəhbərlik etdiyi tank hücuma keçdi. Bayaqdan susmaq bilməyən topu susdurmaq istəsə də bu dəfə yağı əli cəld tərpəndi. Düşmən topu onların tankını hədəf seçmişdi. O gün Elman da şəxsi heyətlə birgə qəhrəmancasına şəhid oldu…

₺87,89

Türler ve etiketler

Yaş sınırı:
16+
Litres'teki yayın tarihi:
27 ekim 2022
Hacim:
192 s. 138 illüstrasyon
Telif hakkı:
Alatoran yayınları / Алаторан
Metin
Ortalama puan 0, 0 oylamaya göre